Bugungi jamiyatda eng katta muammolardan biri — odamlarning ma’lumotga ega emasligi emas, balki mavjud ma’lumotlar ustida fikrlashni istamasligidir.

Hamma gapiradi, ammo kam odam mushohada qiladi. Hamma o‘z fikrini himoya qiladi, ammo kam odam uning qanchalik to‘g‘ri ekanini tekshiradi. Bizda fikr bildirish erkinligi bor, lekin fikrlash mas’uliyati tobora unutilib bormoqda.
Eng qizig‘i, insonlar ko‘pincha haqiqatni izlamaydi. Ular shunchaki o‘zlari ishonib ulgurgan narsalariga dalil qidiradi. Qarama-qarshi fikrni eshitish esa ular uchun imkoniyat emas, tahdidga aylanadi.
Natijada savol beradiganlar shubhali, boshqacha fikrlaydiganlar g‘alati, tanqid qiladiganlar esa dushman sifatida ko‘riladi.

Aslida, taraqqiyot bir-birimizga qo‘shilishdan emas, bir-birimizni fikrlashga majbur qiladigan savollardan boshlanadi.

Jamiyatni orqaga tortadigan narsa har doim ham jaholat emas. Ba’zan o‘zini yetarlicha bilimli deb hisoblaydigan, lekin hech qachon shubha qilmaydigan insonlar ham taraqqiyotga to‘siq bo‘ladi.

Chunki bilmasligini bilgan odam o‘rganishi mumkin. Ammo hamma narsani bilaman deb o‘ylagan odamga nimani o‘rgatasiz?
Balki bizga ko‘proq ma’lumot emas, kamroq shoshilinch xulosa va ko‘proq mustaqil fikrlash kerakdir.
Zero, jamiyatning saviyasi odamlar qancha gapirishi bilan emas, ular aytayotgan gaplari haqida qanchalik o‘ylashi bilan belgilanadi.
Fikrlash — shunchaki fikr bildirish emas. Bu o‘z fikringni ham shubha ostiga qo‘ya olish jasoratidir.