Bolalik — inson umrining shunday bir fasliki, o‘sha paytda uning qadriga yetmaymiz, ulg‘ayganimizda esa butun umrimizni sog‘inib o‘tkazamiz. Biz bolaligimizda katta bo‘lishni orzu qilardik, bugun esa bir kunlik bolalik uchun borimizni berishga tayyormiz. Chunki u paytlarda dunyo kichkina, ammo quvonchlarimiz cheksiz edi. Bir parcha non ham ziyofat, bir hovuch qor ham bayram, bir kunlik ta’til esa butun boshli sarguzasht edi.
Bolalik degani — tongda quyoshdan oldin uyg‘onib, ko‘chaga yugurish, onamizning «Uyingga kir!» degan ovozini eshitib, yana besh daqiqa o‘ynash uchun yolvorish edi. Tizzamiz shilinganida yig‘lardik-u, besh daqiqadan keyin yana yugurib ketardik. O‘sha paytlarda dardlarimiz tizzamizdagi yara bilan tugardi, bugun esa ko‘rinmaydigan yaralarimizni hech kim sezmaydi.
Bugun o‘sha kunlarni eslasang, bir paytlar janjallashganing uchun kulging keladi. Ammo bir kuni shu janjallarning o‘zi ham sog‘inchga aylanishini kim bilardi? Bir paytlar «Menga tegma!» degan insoningni ulg‘ayganingda bag‘ringga bosging kelishini-chi? Vaqt bizga ko‘p narsani o‘rgatadi, ammo eng achinarlisi — ba’zi lahzalar qaytmasligini juda kech tushuntiradi.
Bolalikning o‘ziga xos hidi ham bor edi. Issiq nonning hidi… Tandirdan uzilgan nonning isi hovliga taralganida, go‘yo butun dunyo mehrga to‘lib ketardi. Nonning chetini uzib olib, hali sovimaganicha yeyish, qo‘limiz kuyib tursa ham uni qo‘yishni istamaslik, onamizning «Issig‘ida yema!» degan gapiga quloq solmaslik… Bugun eng hashamatli dasturxonlarda ham o‘sha oddiy nonning ta’mini topolmaymiz. Balki nonning ta’mi o‘zgarmagandir, balki o‘sha nonni yegan uyimiz, yonimizdagi odamlar va o‘sha paytdagi ko‘nglimiz endi avvalgidek emasdir.
Yomg‘ir yog‘sa, tomchilardan qochmasdik, aksincha, ko‘lmaklarda sakrab o‘ynardik. Qishda qor odam yasab, qo‘llarimiz muzlab ketguncha qorbo‘ron o‘ynardik. Bahorda birinchi gullarni uzib, onamizga olib kirardik. Yozning uzun kunlari tugamasdek tuyulardi. Kuzda esa to‘kilgan barglarni bosib, ularning shitirlashidan ham zavq olardik. Biz fasllarning o‘tishini bilardik, ammo vaqtning o‘tishini bilmasdik.
Bolalikda kechqurunning ham o‘z sehri bor edi. Ko‘chadan uyga qaytganimizda, dasturxon yozilgan, choy damlangan, uy ichida tanish ovozlar eshitilardi. Kimdir kun davomida nima qilganini gapirardi, kimdir kulardi, kimdir bizni koyirdi. O‘shanda bularning barchasi oddiy tuyulardi. Bugun esa o‘sha oddiy kechalarni butun umrga qaytarib olishni istaymiz.
Chunki biz keyinchalik tushundikki, baxt doim ham katta voqealarda yashamas ekan. Ba’zan baxt — uyga kirganingda seni kutayotgan ovoz, issiq non, ukangning kulgisi va hech narsadan xavotir olmay uxlaydigan tun ekan.
Shunda tushunamiz: ayrim joylarni emas, o‘sha joylarda yashagan o‘zimizni sog‘inar ekanmiz.
Bolalik — suratlarda qolgan yuzimiz emas, yuragimizda yashab qolgan holatimizdir. Uka bilan birga kulganimiz, onamizning mehr bilan koyigani, otamizning uyga kirib kelishi, issiq nonning isi, ko‘chadagi do‘stlar, loy oyoqlar, eski o‘yinchoqlar, bayram kutgan tunlar — bularning bari bizning ichimizda yashaydi. Yillar o‘tadi, yuzlar o‘zgaradi, ovozlar ulg‘ayadi, lekin ba’zi xotiralar qalbimizda hamon bolaligicha qoladi.
Balki shuning uchun ham eski qo‘shiqlarni eshitganimizda ko‘zimiz namlanadi, eski suratlarni ko‘rganimizda beixtiyor jilmayamiz. Chunki xotira bizga faqat o‘tgan kunlarni ko‘rsatmaydi — u bizga bir vaqtlar qanday baxtli bo‘lganimizni ham eslatadi.
Va bilasizmi, bolalikning eng katta mo‘jizasi nima?
O‘sha kunlarda bizda bugungidek ko‘p narsa yo‘q edi, ammo bor narsalarimiz bilan butun dunyoga egalik qilayotgandek yashardik. Bugun esa ko‘p narsaga egamiz, lekin ba’zan o‘sha dunyoga qaytish uchun birgina imkoniyatga muhtojmiz.
Shuning uchun bugun yonimizda ukamiz bo‘lsa, uning kulgisini qadrlaylik. Onamizning ovozi eshitilsa, mehrini his qilaylik. Dasturxonimizda issiq non bo‘lsa, uning hididan bahramand bo‘laylik. Bolalar ko‘chada o‘ynayotganini ko‘rsak, ularning shovqinidan bezovta bo‘lmaylik. Chunki bugungi oddiy kunlarimiz ham ertaga kimningdir eng go‘zal xotirasiga aylanishi mumkin.
Bolalik — qaytib kelmaydigan vaqt emas, qaytib kelmaydigan o‘zimizdir.
Biz ulg‘ayamiz, hayot bizni turli yo‘llarga boshlaydi. Ammo qalbimizning bir chetida hamon chang ko‘chada yugurib yurgan, issiq nonning chetini ushlab olgan, ukasi bilan talashib-tortishgan, kechqurun uyga chaqirilganda yana besh daqiqa so‘ragan bir bola yashaydi.
U bola hech qachon ulg‘aymaydi.
U faqat bizning ichimizda jim bo‘lib qoladi.
Va ba’zan, juda sog‘ingan paytimizda, ko‘zlarimiz orqali yana bir bor bolaligiga qaytadi…