ONAM
Ba’zi insonlar hayotimizda shunchaki yashamaydi, ular biz uchun yashaydi. O‘zining borini beradi, dardini yashiradi, ko‘z yoshlarini ichiga yutadi. Men uchun shunday inson — ONAM.
Onam haqida yozish men uchun oddiygina so‘zlarni qog‘ozga tushirish emas. Bu — yuragimning eng nozik joylariga qo‘l uzatish, o‘tgan kunlarni eslash va hali onam oldida bajarishim kerak bo‘lgan vazifalarimni his qilishdir.
Men 17 yoshda edim…
Bir kuni ish yuzasidan Qozog‘iston chegarasidan narsa o‘tkazishimiz kerak bo‘ldi. O‘sha paytlarda sumkamda onamning 500 dollari bor edi. Qanday bo‘lganini o‘zim ham bilmayman, Qozog‘istonga jo‘natilayotgan sumka bilan birga pul ham u tomonga o‘tib ketgan ekan. Men esa pulni yo‘qotib qo‘ydim, deb o‘yladim.
Men uchun eng uzun tunlardan biri bo‘ldi. Ko‘zlarimni yumsam ham xayolimda o‘sha pul, onamning yuzlari, unga nima deb aytishim, qanday qilib tushuntirishim mumkinligi aylanardi. O‘zimni ming marta koyidim. Ertangi kunni qanday qarshi olishni bilmay, tun bo‘yi o‘ylab chiqdim.
Lekin onam…
Onam meni boshqa odamlar kabi qattiq urishib, koyib tashlamadi. Meni qo‘rqitib, ayblab, yuragimni og‘ritmadi. O‘sha paytda uning bu munosabatini balki to‘liq anglamagandirman. Bugun esa o‘ylasam, o‘sha sukutning ichida qancha mehr, qancha onalik borligini his qilaman.
Keyin xabar keldi: pul Qozog‘istonga borib qolgan ekan.
O‘sha paytdagi yengilligimni, yuragimdagi og‘irlik qanday ko‘tarilganini so‘z bilan ifodalash qiyin. Ammo yillar o‘tib angladimki, o‘sha voqeadan qolgan eng katta xotiram pul emas, onamning menga bo‘lgan munosabati ekan.
Onam meni xato qilganim uchun yomon ko‘rmadi. Balki men o‘sha kuni onamning mehrini, uning menga bo‘lgan ishonchini yana bir bor his qilgandirman.
Yana bir xotiram bor. Bu xotirani eslasam, yuragimda ham minnatdorlik, ham o‘zgacha bir mas’uliyat uyg‘onadi.
Men haydovchilik guvohnomasini olishni istaganimda, onam meni o‘qitish uchun o‘zining tilla sirg‘asini sotdi.
O‘ylab ko‘ring, insonning o‘ziga yarashib turgan, o‘zi taqib yurgan taqinchoqni sotishi oddiy narsadek ko‘rinishi mumkin. Lekin ona uchun farzandining orzusi ko‘pincha o‘zining istaklaridan ustun turadi. Onam o‘ziga tegishli narsadan kechib, mening maqsadimga yetishim uchun yordam berdi.
Balki onam uchun bu shunchaki sirg‘a edi. Men uchun esa u — onamning mehridan yasalgan bir xotira, uning fidoyiligini eslatib turadigan bebaho saboq.
Men endi tushunaman: farzandning orzusi uchun qilingan qurbonliklar hech qachon oddiy bo‘lmaydi. Ona o‘zining boridan beradi, ammo berganini yuzga solmaydi. Farzandi uchun qilgan yaxshiligini sanamaydi. Shunchaki farzandining baxtli bo‘lishini istaydi.
Yana bir haqiqat bor. Onam meni dunyoga keltirish uchun juda og‘ir holatni boshdan kechirgan, hatto komaga tushib qolgan ekan.
Men bu gapni o‘ylaganimda, dunyoga kelishimning o‘zi naqadar katta sinovlar ortidan bo‘lganini his qilaman. Men hayotga kelishim uchun onamning tanasi ham, yuragi ham qancha azoblarni boshdan kechirganini tasavvur qilishga urinaman.
Men esa bugun shu hayotda yashayapman. Nafas olyapman, orzular qilyapman, qizim Azlinani bag‘rimga bosyapman…
Endi o‘ylayman: men ham ona bo‘ldim. Endi onalik nimaligini, farzand uchun yurak qanday urishini, uning birgina ko‘z yoshiga ham ona qalbi qanday bezovta bo‘lishini o‘z hayotimda his qilyapman.
Balki endi onamning menga qilgan yaxshiliklarini yanada chuqurroq anglay boshlarman. Chunki ona bo‘lmaguncha, onaning qalbida nimalar kechishini to‘liq tushunish qiyin ekan.
Onajonim, mening sizning oldingizda hali juda ko‘p vazifalarim bor.
Sizning menga qilgan yaxshiliklaringizni hech qachon unutishni istamayman. Meni dunyoga keltirganingiz, voyaga yetkazganingiz, xatolarimda ham yonimda turganingiz, orzularim uchun o‘zingizdan kechganingiz — bularning hech birini pul bilan o‘lchab bo‘lmaydi.
Men sizga faqat chiroyli so‘zlar bilan emas, amallarim bilan ham rahmat aytishni istayman. Sizni rozi qilishni, xizmatlaringizni qilishni, yutuqlarim bilan ko‘zingizni quvontirishni, boshqalarga qarab emas, o‘z farzandingizga qarab faxrlanishingizni istayman.
Bir kuni sizga: «Onajon, endi siz dam oling, men borman», deya olishni xohlayman. Sizning tashvishlaringizni yengillatishni, ko‘nglingizni xotirjam qilishni, siz uchun qilgan har bir duoyingizga munosib farzand bo‘lishni istayman.
Bilaman, sizning oldingizdagi qarzimni hech qachon to‘liq uzolmayman. Chunki ona mehri qarz emas — u umr bo‘yi qadrlanadigan ne’mat. Ammo qo‘limdan kelganicha sizni rozi qilishga, ko‘nglingizni olishga, sizga munosib qiz bo‘lishga harakat qilaman.
Alloh xohlasa, hali siz bilan birga ko‘p quvonchli kunlarni ko‘ramiz. Mening yutuqlarimni ko‘rasiz, Azlinamning ulg‘ayganini ko‘rasiz, men erishgan marralardan quvonasiz. Sizning yuzingizdagi tabassum men uchun eng katta mukofotlardan biri bo‘ladi.
Onajon, men hali sizga ko‘p narsalarni isbotlashim kerak. Sizning mehnatingiz zoye ketmaganini, siz tarbiyalagan qiz hayotda o‘z o‘rnini topayotganini ko‘rsatishim kerak. Alloh xohlasa, bularning barchasiga erishaman.
Chunki mening orzularim ichida o‘zim uchun istaganlarim ham bor, ammo siz uchun istaganlarim undan-da ko‘proq.
Siz mening bolaligimdagi panohim, bugungi kunimdagi duogo‘yim va ertangi kunimga bo‘lgan ishonchimsiz.
Men Ismigulman. Men ham bir kun onamning qilgan yaxshiliklarini o‘z farzandimga mehr bilan davom ettirishni, onamdan o‘rgangan sabrni, fidoyilikni va muhabbatni Azlinamga berishni istayman.
Allohim, onamni menga uzoq yillar sog‘-salomat asra. Men hali uning xizmatlarini qilishim, ko‘zlaridagi quvonchga sabab bo‘lishim va «Qizim bor ekan, ko‘nglim to‘q», degan so‘zlarini eshitishim kerak… Omin.